Bij 60.000 euro gemiddelde voorraad en 150.000 euro inkoopwaarde van de verkochte goederen draait je voorraad 2,5 keer per jaar. Dat betekent dat een product gemiddeld 146 dagen op de plank of in het magazijn ligt voordat het verkocht wordt. Of dat goed is, hangt af van je branche, maar voor de meeste winkels met gewone consumentenproducten is vier tot zes keer per jaar een gezonder doel.
De formule en de rekensom
De voorraadrotatie bereken je door de inkoopwaarde van wat je in een jaar hebt verkocht te delen door je gemiddelde voorraad, gewaardeerd tegen inkoopprijs. Let op dat je de inkoopwaarde gebruikt en niet je omzet, anders lijkt je rotatie hoger dan ze is.
- Rotatie: 150.000 gedeeld door 60.000 is 2,5 keer per jaar
- Gemiddelde ligduur: 365 gedeeld door 2,5 is 146 dagen
Heb je een omzet van 250.000 euro, dan is je brutomarge 100.000 euro oftewel 40 procent. Dat is prima, maar de marge zegt niets over hoeveel kapitaal je nodig hebt om die omzet te halen. Dat vertelt de rotatie je.
Wat levert een hogere rotatie op?
Het effect zie je direct in je geldpositie. Dezelfde inkoopwaarde van 150.000 euro met een andere rotatie vraagt een andere voorraad:
- 3 keer per jaar: 50.000 euro voorraad, dus 10.000 euro minder vast geld
- 4 keer per jaar: 37.500 euro voorraad, dus 22.500 euro minder vast geld
- 5 keer per jaar: 30.000 euro voorraad, dus 30.000 euro minder vast geld
Als je rekent met 20 procent jaarlijkse voorraadkosten, zoals rente, opslag, verzekering en afwaardering, dan scheelt het verschil tussen 60.000 en 37.500 euro voorraad je zo'n 4.500 euro per jaar. Dat is geld dat direct in je resultaat belandt, zonder dat je één product extra verkoopt.
Hoe verhoog je je rotatie?
Begin bij de producten die het langst liggen. Maak een lijst van artikelen die langer dan 180 dagen in huis zijn en bepaal per product of je ze met korting verkoopt, in een bundel aanbiedt of niet meer bijbestelt. Bestel daarna vaker en in kleinere hoeveelheden bij leveranciers die dat toelaten. Je betaalt soms iets meer per stuk, maar je bespaart op opslag en je loopt minder risico op onverkoopbare restanten. Bij het bepalen van de verkoopprijs bij een vaste marge kun je rekening houden met de extra kosten voor langzaam draaiende artikelen.
Let op het seizoen
Je rotatie verschilt per periode. In de maanden voor de feestdagen bouw je bewust meer voorraad op, waardoor de rotatie even daalt, en in januari verkoop je die weer af. Rekenen met een jaargemiddelde klopt dus, maar kijk ook per kwartaal. Wie wil leren hoe je die drukke periode slim aanpakt, vindt tips bij het laatste kwartaal benutten.
Wat is te laag, wat is te hoog?
Een rotatie die te laag is, betekent dat er geld vastzit en dat je risico loopt op afwaardering. Een rotatie die te hoog is, kan betekenen dat je te vaak uitverkocht bent en klanten misgrijpt. Zoek de balans door bij te houden hoe vaak een populair product niet op voorraad is. Is dat zelden, dan kun je meestal de voorraad iets verlagen. Is het vaak, dan zit je te krap.
Bereken je cijfers elk kwartaal opnieuw en schrijf de uitkomst op. Zo zie je of de maatregelen werken en kun je je voorraad stap voor stap aanpassen aan wat de klanten werkelijk kopen.
